In het rustige landschap van Drenthe, waar het leven voorheen voortkabbelde te midden van uitgestrekte velden en verstilde dorpen, werd de echo van de Tweede Wereldoorlog toch gehoord, zij het op een andere toon dan elders in Europa. Terwijl steden elders werden platgebombardeerd en tankslagen het landschap elders verscheurden, vond Drenthe zijn eigen strijd en overleving te midden van de oorlogsstorm.

Terwijl de wereld brandde in het vuur van internationale conflicten, hield Nederland vast aan zijn neutraliteit, totdat de Duitse invasie in mei 1940 die neutraliteit brak. De bezetting volgde snel, maar in Drenthe bleef het leven aanvankelijk relatief ongestoord, afgezien van enkele opvallende gebeurtenissen. Kamp Westerbork, de joodse onderduik in Nieuwlande en de verdedigingslinie dwars door Drenthe, vormden de unieke facetten van de Drentse ervaring tijdens de oorlogsjaren.

Terwijl de bezetter poogde de Nederlandse bevolking te onderwerpen aan nazistische idealen, bleef het verzet broeien, vooral in Drenthe. Met een groeiende toewijding aan het verzet werden knokploegen georganiseerd, die distributiekantoren en gemeentehuizen bestormden, bonnen ontvreemdden en bevolkingsadministraties saboteerden. De melkstaking van 1943, waarbij boeren weigerden hun melk te leveren aan de bezetter, symboliseerde de vastberadenheid van het Nederlandse volk om zich te verzetten tegen de onderdrukking.

Voor de joodse gemeenschap in Drenthe en elders in Nederland brachten de oorlogsjaren een duistere tijd van deportatie en vernietiging. De nacht van 2 op 3 oktober 1942 staat gegrift in de herinnering van velen, toen joodse Drenten uit hun huizen werden gehaald en naar Kamp Westerbork werden getransporteerd. De ontruiming van werkkampen voor joodse mannen volgde, en tegen het einde van de oorlog was slechts een fractie van de eens zo levendige joodse gemeenschap in Drenthe overgebleven.

De bevrijding in april 1945 bracht geen onmiddellijke verlichting voor Drenthe. De strijd om de provincie te bevrijden was hard bevochten, met Duitse troepen die op sommige plaatsen fel verzet boden. Pas na dagen van gevechten, waarbij Canadese, Poolse en Franse troepen gezamenlijk opereerden, werd de provincie uiteindelijk bevrijd van de bezetter.

De oorlogsjaren in Drenthe mogen dan niet het felle licht hebben gekend van grote veldslagen, maar de herinneringen aan strijd, verlies en veerkracht blijven levendig in de harten van degenen die het hebben meegemaakt. Hun verhalen weven een weefsel van moed en doorzettingsvermogen te midden van de donkerste dagen van de geschiedenis.